Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
 
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31
 
 
 
 
 
 

Newsletter

Είσοδος

ΚΑΘΕ ΣΧΟΛΕΙΟ...ΕΝΑΣ ΚΗΠΟΣ

« Κάθε σχολείο …ένας κήπος»

Λίγα λόγια για το πρόγραμμα...

Το σχολείο, με τον τρόπο που είναι κτισμένο (δομικά υλικά, υπαίθριοι χώροι, σχολικοί κήποι, θέρμανση, κ.λπ.), συμμετέχει στη δημιουργία του περιβάλλοντος.. Ηκάλυψη των σχολικών αυλών με μπετόν  συνιστά μια πραγματικότητα η οποία έχει περιορίσει το φυσικό έδαφος στο ελάχιστο, με ότι αυτό συνεπάγεται. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την πυκνότητα δόμησης, το κυκλοφοριακό, τους θορύβους στα αστικά κέντρα, συνθέτουν ένα υποβαθμισμένο περιβάλλον.

Η δημιουργία και συντήρηση σχολικών κήπων  θα  μπορούσε να αποτελέσει  κομμάτι ενός γενικότερου σχεδίου μιας βιώσιμης πόλης. Ο σχολικός κήπος θα μπορούσε  να αποτελέσει ένα χώρο όπου το παιδί θα είχε την ευκαιρία να οικοδομήσει βιωματικά πλήθος σημαντικών εννοιών, όπως: Οικοσύστημα: φυσικό/ τεχνητό, φέρουσα ικανότητα οικοσυστήματος, τροφική αλυσίδα, σχέσεις-αλληλεπιδράσεις, κ.ά. Έδαφος: ζώντες οργανισμοί, διαδικασία σχηματισμού, υποβάθμιση, είδη, ερημοποίηση,  κ.ά. Νερό: αξία, χρήση, κατανάλωση, ρύπανση, ξηρασία, κ.ά.

Και όλα αυτά με ενεργητικό τρόπο. Αναζητώντας πληροφοριακό υλικό, καλώντας ειδικούς στο σχολείο, βρίσκοντας εθελοντές για τη δημιουργία και τη φροντίδα του κήπου, γνωρίζοντας ορισμένα από τα φυτά της περιοχής που ζει, παρακολουθώντας την εναλλαγή των εποχών στον κήπο, ασχολούμενο με εργασίες στο κήπο (σπορά, φύτεμα, βοτάνισμα, πότισμα, κ.λπ.) βλέποντας/ φτιάχνοντας φωλιές πουλιών, ακούγοντας ήχους, μελετώντας μικροοργανισμούς και στοιχεία στο εργαστήριο βιολογίας, μαζεύοντας καρπούς, φτιάχνοντας  κομποστοποιητή όπου θα πετάξει τις φλούδες των φρούτων που έφαγε, πουλώντας λαχανικά στο σχολικό κυλικείο, δημιουργώντας εικαστικά έργα, ή κείμενα με θέμα τον κήπο...

Το μονοήμερο  πρόγραμμα “Κάθε σχολείο...ένας κήπος”, έχει σχεδιαστεί για ομάδα 30-33 παιδιών (Νηπιαγωγείου Δημοτικού Γυμνασίου & Λυκείου). Το πρόγραμμα υλοποιείται από τους μαθητές/τριες με την καθοδήγηση δύο εκπαιδευτικών του Κ.Π.Ε. Κιλκίς -στο πεδίο οι εκπαιδευτικοί είναι τρεις-και τη συμμετοχή των συνοδών εκπαιδευτικών. Το πρόγραμμα υλοποιείται στους εσωτερικούς χώρους του Κ.Π.Ε.  και στον  κήπο του, στο Παλαιό Γυναικόκαστρο Κιλκίς.


 Η ευρύτερη περιοχή γύρω από τις εγκαταστάσεις του Κ.Π.Ε. στο Παλαιό Γυναικόκαστρο υπάγεται στην ευμεσογειακή ζώνη βλάστησης. Κυρίαρχος τύπος βλάστησης είναι το μακί. Στην περιοχή κυριαρχεί το πουρνάρι σε μεγάλη έκταση και το παλιούρι σε μικρότερη, επίσης και η ποώδης βλάστηση αποτελούμενη τόσο από μονοετή, όσο και από πολυετή είδη. 

ΣΤΑΔΙΟ 1ο

“Από τον κήπο της φύσης...στο σχολικό κήπο”

  • Συστάσεις - Σύντομη γνωριμία με τον τόπο, για το τι πρόκειται να ακολουθήσει σε ολομέλεια
  • Προβολή με τίτλο: Ταξίδι στους κήπους, που  ανακαλεί εικόνες κήπων, πληροφορεί τα παιδιά, δίνει έναυσμα για συζήτηση,/προβληματισμό στο θέμα 'κήπος'
  • Χωρισμός των παιδιών σε δύο ομάδες - Δραστηριότητα με παιγνιώδη μορφή με τους ακόλουθους στόχους:

-Γνωριμία/εξοικείωση των συμμετεχόντων μελών της ομάδας (παιδιών-εκπαιδευτικού του Κ.Π.Ε.)

-Δημιουργία /ανάπτυξη αισθήματος ασφάλειας μέσα στην ομάδα, στο χώρο

-Εισαγωγή, ανάκληση προσωπικών εικόνων/μνήμες, κοινοποίηση, ανταλλαγή  γνώσεων, εμπειριών των μελών της ομάδας, προσέγγιση του θέματος 'κήπος'.

Περιγραφή

α. Αν ήμουν φυτό θα ήμουν...

Αφού ακουστούν όλα τα παιδιά (αν κάποιο θελήσει δεν συμμετέχει) βρίσκουμε ποιο είναι το δημοφιλέστερο φυτό της ομάδας. Τα περισσότερα παιδιά επιλέγουν κάποιο λουλούδι. Με αφορμή την επιλογή τους αυτή γίνεται σύντομη αναφορά στα κυρίαρχα φυτά της περιοχής του Π. Γυναικοκάστρου και των Κρουσσίων, όπου βρίσκεται Ο Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος Κρουσσίων.

β. Αν ζούσα σ΄ έναν κήπο θα ήμουν...

Οι απαντήσεις των παιδιών καταγράφονται, ομαδοποιούνται. Με τον τρόπο αυτό γίνεται μια αρχική προσέγγιση εννοιών όπως: οικοσύστημα, αποικοδόμηση, τροφική αλυσίδα, κ.ά.

γ. Αν ζούσα στον κήπο θα φοβόμουν...

Η συμμετοχή των παιδιών στη δραστηριότητα τα βοηθά να σκεφτούν όσον αφορά στις ανάγκες των φυτών, στις δυνατότητες προσαρμογής τους, στους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι ορανισμοί του κήπου, στις μεταξύ τους σχέσεις, αλληλοεπιδράσεις, στο ρόλο του ανθρώπου, να αντιληφθούν παρανοήσεις  τους, κ.ά.

δ. Αν ζούσα στην αυλή του σχολείου μου θα ήμουν...

Η εμπλοκή των παιδιών  στην παραπάνω δραστηριότητα δίνει την ευκαιρία σύνδεσης του θέματος ΄'κήπος' –‘σχολική αυλή’, δημιουργεί συνειρμούς, οδηγεί σε προβληματισμό, δίνει τόπο σε έκφραση επιθυμιών των παιδιών όσον αφορά στην αυλή του σχολείου τους...

ε.Καλούμε τα παιδιά να μας πουν πως τους φάνηκαν οι δραστηριότητες στις οποίες μετείχαν, τι μάθανε από τις απόψεις της ομάδας που δεν το γνώριζαν, πως ένοιωσαν.

 

ΣΤΑΔΙΟ 2ο

“Σχολεία -αυλές -κήποι...

Στο στάδιο αυτό υλοποιούνται δύο δραστηριότητες που αφορούν στη σχολική αυλή. Στην πρώτη δραστηριότητα τα παιδιά σχεδιάζουν/ζωγραφίζουν ομαδικά, ενώ στη δεύτερη   γίνεται 'ανάγνωση εικόνας' που απεικονίζει σχολικές αυλές, Στην κάθε ομάδα δίνεται μια διαφορετική 'εικόνα'. Σε όλες όμως τις 'εικόνες'  αποτυπώνονται οι φωτογραφίες δύο σχολικών αυλών διαφορετικών σχολείων. Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν από τα μέλη της Π.Ο. του Κέντρου για τις ανάγκες του προγράμματος. Η  εμπλοκή των παιδιών και των εκπαιδευτικών  δημιουργεί:

  • Προβληματισμό  για τη σημερινή κατάσταση των σχολικών αυλών (συμπιεσμένο, άγονο έδαφος, σκουπίδια, τσιμέντο/μπετόν/άσφαλτος, πλάκες, άδεια παρτέρια, ακλάδευτα δέντρα, απότιστα φυτά, κ.ά.) από τους ίδιους τους χρήστες τους.
    Κίνητρο  για αυτοαξιολόγηση της συμπεριφοράς, ανάληψη δράσης σε σχέση με το θέμα (εντοπισμός διαφορών στις σχολικές αυλές, που οφείλονται, ποιοι ευθύνονται για την κατάσταση, κ.λπ.).
      

Περιγραφή

 Γίνεται χωρισμός των παιδιών σε  εξαμελής ομάδες. Από την κάθε ομάδα συμπληρώνεται ερωτηματολόγιο που αφορά στη σχολική αυλή και στη δημιουργία σχολικού κήπου (φύλλο 1).  Μετά τα παιδιά αποτυπώνουν σε χαρτί του μέτρου, σκαρίφημα του οικοπέδου του σχολείου τους με ότι υπάρχει μέσα σ'  αυτό και παρουσιάζουν το δημιούργημά τους στα υπόλοιπα παιδιά. Στη συνέχεια, δίνεται στην κάθε ομάδα μια εικόνα όπου απεικονίζονται μαζί δύο σχολικές αυλές. Ζητάμε από την κάθε ομάδα να παρατηρήσει την εικόνα της. Κατόπιν, προβάλλονται σε ολομέλεια, οι εικόνες μία -μία σε οθόνη και η κάθε ομάδα περιγράφει την εικόνα και ανακοινώνει τις παρατηρήσεις της στα υπόλοιπα παιδιά.

Η εμπλοκή των μαθητών/τριων στις δυο δραστηριότητες δημιουργούν προϋποθέσεις για έκθεση των απόψεων τους στο θέμα, για ανάδειξη ευθυνών (προσωπικών, του 'άλλου΄'/κριτικής /αυτοκριτικής), για έκφραση επιθυμιών (πως θα ήθελα να είναι η σχολική μου αυλή), για γνωριμία με διάφορα επαγγέλματα που σχετίζονται με τον 'κήπο΄(αρχιτέκτονας τοπίου, κηποτέχνης, κ.ά.). 

 

ΣΤΑΔΙΟ 3ο

“Μέσα σ’ έναν  κήπο”

        Στο στάδιο αυτό γίνονται δραστηριότητες μέσα σ'  έναν κήπο. Στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος του Κ.Π.Ε. Κιλκίς οι δραστηριότητες γίνονται με την καθοδήγηση μελών της Π.Ο. του Κ.Π.Ε., στον κήπο του Κέντρου στο Παλαιό Γυναικόκαστρο, ή στο Βαλκανικό Βοτανικό Κήπο Κρουσσίων (Β.Β.Κ.Κ.).

Στον κήπο του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κιλκίς

Στο κήπο, οι οργανωμένες δραστηριότητες που γίνονται έχουν τους ακόλουθους στόχους:

  • Να δουν και να συγκρίνουν οι μαθητές/τριες τον “κήπο της φύσης' με τον “κήπο του ανθρώπου'  (σύγκριση φυσικού & ανθρωπογενούς τοπίου).
  • Να προβληματιστούν οι μαθητές/τα-ριες για τη διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς αλλά και τη φέρουσα ικανότητα των οικοσυστημάτων.
  • Να κατανοήσουν το έδαφος ως χώρο ζωής πολυάριθμων οργανισμών (μακροπανίδα, μεσοπανίδα, μικροπανίδα και μικροχλωρίδα).
  • Να κατανοήσουν την ιδιαίτερη σημασία του εδάφους του κήπου ως μέσου στήριξης, θρέψης και ανάπτυξης των φυτών.
  • Να κατανοήσουν τις σχέσεις, αλληλεξαρτήσεις που υπάρχουν ανάμεσα στους οργανισμούς, τα στοιχεία ενός κήπου αλλά και το ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε και υπάρχει ο κήπος.
  • Να κατανοήσουν μέσα από το βίωμα την αξία του κήπου, να νιώσουν την ανάγκη να φροντίσουν τα φυτά που υπάρχουν στη σχολική τους αυλή.
  • Να αποκτήσουν γενικότερες γνώσεις για τον κήπο, τη δημιουργία του  και την διαχείρισή του, να διατυπώσουν ερωτήματα.
  • Να εργαστούν στον κήπο, να συνεργαστούν .

Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες. Δίνουμε στην κάθε ομάδα το έντυπο 'Οι Κηπο(απο)δράσεις μας” που περιλαμβάνει διάφορα φύλλα εργασιών και ορισμένες οδηγίες για τη συμπλήρωσή τους. Στη διάθεση των παιδιών είναι διάφορα όργανα μετρήσεων, εργαλεία του κήπου, φωτογραφική μηχανή,  απαραίτητα για μετρήσεις/εργασίες στον κήπο, καθώς και έντυπο υλικό (βιβλία   με θέμα τον κήπο, από τη βιβλιοθήκη του Κ.Π.Ε., άρθρα εφημερίδων, πρόσβαση σε ηλεκτρονικό υπολογιστή). Στη λήξη του προγράμματος κοινοποιούνται τα αποτελέσματα στην ομάδα και αξιολογείται το πρόγραμμα από τους συμμετέχοντες.

  Στο νόμο  1566/1985: ...ως διδακτήριο νοείται όχι μόνο το ακίνητο όπου στεγάζεται και λειτουργεί το σχολείο, αλλά και οι υπόλοιποι χώροι, όπως το γυμναστήριο, τα εργαστήρια, τα υπόστεγα, η αυλή, ο σχολικός κήπος... Σαφώς   η ποιότητα του  σχολικού κτιρίου δεν μπορεί να θεωρηθεί μεμονωμένα, σαν άθροισμα δηλαδή μόνο των ποιοτικών χαρακτηριστικών του ίδιου του ακίνητου.

  Οι επιδράσεις της κάλυψης με πράσινο είναι πολλές: απορρόφηση του διοξειδίου του θείου και του διοξειδίου του άνθρακα, συγκράτηση σκόνης, αλλαγές στο μικροκλίμα, φιλτράρισμα των αέριων ρυπαντών, βελτίωση της αισθητικής, κ.ά.